Văn hóa cơ sở

Thực trạng và một số giải pháp về phát triển văn hóa nông thôn ở Lâm Đồng

Tỉnh Lâm Đồng có 10 huyện, 2 thành phố; 148 xã, phường, thị trấn với 1.271 thôn, buôn, khu phố. Toàn tỉnh có 75 nhà văn hóa xã và 710 thôn có nhà văn hóa. Diện tích trong nhà bình quân khoảng 100m2 - 200m2/nhà văn hóa, diện tích ngoài trời bình quân khoảng 1.000m2 - 3.000m2/nhà văn hóa (chủ yếu tập trung ở vùng nông thôn), hầu hết các nhà văn hóa xã đều có sân thể thao. Nhìn chung mức đầu tư xây dựng mỗi nhà văn hóa cấp xã khoảng 100 - 700 triệu đồng, nguồn đầu tư phần lớn là từ Chương trình mục tiêu quốc gia và ngân sách địa phương.

Thực hiện Nghị quyết TW5 (khoá VIII) của Đảng về giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, trong những năm qua ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng đã triển khai thực hiện các đề án về Bảo tồn văn hoá cồng chiêng; Đề án về bảo tồn, phát triển văn hoá các dân tộc thiểu số… Bên cạnh đó, việc nghiên cứu, sưu tầm văn hoá vật thể và phi vật thể của đồng bào các dân tộc thiểu số trong tỉnh thường xuyên được triển khai thực hiện. Các loại hình văn hóa, văn nghệ dân gian, nhạc cụ truyền thống, cồng chiêng... được sưu tầm, sử dụng và phổ biến trong các dịp lễ hội.

Hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra cho công tác quản lý văn hóa ở nông thôn trên địa bàn toàn tỉnh như: Đời sống văn hóa đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, khoảng cách mức hưởng thụ văn hóa giữa các vùng thành thị và nông thôn còn chênh lệch rất lớn. Cơ sở vật chất, sản phẩm, phương tiện văn hóa phục vụ đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân ở vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người còn thiếu và lạc hậu, nhất là vấn đề các thiết chế văn hóa.  Bên cạnh đó, Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa phát triển chưa thật đồng đều, tính bền vững chưa cao; hiệu quả của phong trào còn nhiều hạn chế. Tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan, các hủ tục lạc hậu vẫn còn len lỏi ở khu dân cư. Ngoài ra, đội ngũ cán bộ văn hóa, thể thao cấp xã, phường, thị trấn thiếu về số lượng, yếu về chất lượng và chủ yếu là còn kiêm nhiệm thêm nhiều lĩnh vực khác.

Tỉnh Lâm Đồng có 10 huyện, 2 thành phố; 148 xã, phường, thị trấn với 1.271 thôn, buôn, khu phố. Toàn tỉnh có 75 nhà văn hóa xã và 710 thôn có nhà văn hóa. Diện tích trong nhà bình quân khoảng 100m2 - 200m2/nhà văn hóa, diện tích ngoài trời bình quân khoảng 1.000m2 - 3.000m2/nhà văn hóa (chủ yếu tập trung ở vùng nông thôn), hầu hết các nhà văn hóa xã đều có sân thể thao. Nhìn chung mức đầu tư xây dựng mỗi nhà văn hóa cấp xã khoảng 100 - 700 triệu đồng, nguồn đầu tư phần lớn là từ Chương trình mục tiêu quốc gia và ngân sách địa phương.

Tính đến tháng 12 năm 2009, toàn tỉnh có 196.139/260.345 hộ đạt danh hiệu GĐVH, chiếm tỷ lệ 75,3% (trong đó có 9.833 hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa tiêu biểu 3-5 năm liên tục); có 1.225/1.271 khu dân cư đăng ký xây dựng thôn, buôn, khu phố văn hóa; có 772 khu dân cư tiên tiến; có 669/1.271 khu dân cư đạt danh hiệu thôn, buôn, khu phố văn hoá, đạt tỷ lệ 56% (trong đó có 83 thôn, buôn, khu phố văn hoá được công nhận liên tục 5 năm liền); có 3 xã đạt chuẩn văn hóa.

Nhiều hộ gia đình, nhiều địa bàn dân cư đã gương mẫu thực hiện tốt theo các quy chế, quy định hiện hành của Nhà nước. Quy trình tang lễ được tiến hành chặt chẽ theo quy định, từng bước đi vào nề nếp, hiện tượng ăn uống kéo dài nhiều ngày gây tốn kém đã được hạn chế. Việc tổ chức lễ hội diễn ra hàng năm đều được chính quyền địa phương, Phòng Văn hoá - Thông tin huyện, thành phố chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức theo đúng quy chế của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Ở Lâm Đồng chủ yếu là các lễ hội truyền thống nên các lễ hội được tổ chức an toàn, lành mạnh, tiết kiệm.

Mỗi xã được 01 bộ trang thiết bị trị giá từ 10-15 triệu đồng/01 nhà văn hóa, gồm: Âmly, loa, tivi, đàn, chiêng, một số thiết bị tập thể thao đơn giản... Tùy vào điều kiện khả năng thu ngân sách của từng địa phương mà mỗi nơi chi cho hoạt động văn hóa thông tin ở xã, phường, thị trấn theo các mức khác nhau, nhưng nhìn chung vẫn rất hạn hẹp, chủ yếu kinh phí hoạt động cấp theo thời vụ, ngân sách huyện bố trí cho xã chủ yếu để tổ chức các hoạt động nhân các ngày lễ lớn, không có kinh phí chi cho hoạt động thường xuyên. Các hoạt động của các ban ngành tuyến xã tổ chức tại nhà văn hóa, kinh phí do ban ngành đó hỗ trợ.

Các hoạt động tổ chức không được thường xuyên, chủ yếu tập trung vào những hoạt động thông tin, tuyên truyền cổ động thông qua việc triển khai Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng nếp sống văn hóa, vui chơi giải trí, thể dục thể thao và các hoạt động xã hội khác. Tuy nhiên, mức độ tổ chức hoạt động còn sơ sài, nghèo nàn vì thiếu cán bộ thông tin cơ sở, thiếu trang thiết bị và kinh phí hoạt động.

Từ những thực trạng như trên đã nêu, ngày 30/8/2010, UBND tỉnh Lâm Đồng ra Quyết định số 2008/QĐ-UBND Về việc phê duyệt Đề án Phát triển văn hóa nông thôn tỉnh Lâm Đồng đến năm 2015, định hướng đến năm 2020, trong đó có một số giải pháp như:

Một là, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển văn hóa nông thôn:

Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, đoàn thể từ tỉnh xuống cơ sở và người dân ở nông thôn về văn hóa và nhiệm vụ phát triển văn hóa nông thôn; phát huy tinh thần chủ động, tích cực nỗ lực của người dân và vai trò tự quản của cộng đồng nông thôn trong quá trình phát triển văn hóa nông thôn.

Đưa mục tiêu, nhiệm vụ phát triển văn hóa nông thôn vào Nghị quyết của các cấp ủy Đảng, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội ở các cấp để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện.

Tăng cường sự phối hợp, hỗ trợ của UBMT tổ quốc và các đoàn thể ở các cấp thực hiện mục tiêu phát triển văn hóa nông thôn.

Tăng cường các hoạt động kiểm tra, hướng dẫn, tập huấn nghiệp vụ; nâng cao chất lượng phong trào xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa, xây dựng và nhân rộng mô hình, điển hình tiên tiến; nghiên cứu và tổng kết, đúc rút kinh nghiệm thực tiễn về phát triển văn hóa nông thôn. Tích cực chống bệnh thành tích trong việc công nhận làng văn hóa, gia đình văn hóa.

Đổi mới phương thức chỉ đạo, triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển văn hóa nông thôn; phương thức tuyên truyền, vận động, tập hợp người dân ở nông thôn tham gia xây dựng đời sống văn hóa.

Hai là, tăng cường nguồn lực phát triển văn hóa nông thôn:

Tiếp tục thực hiện hiệu quả Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với Phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” xem đây là giải pháp quan trọng để huy động sức mạnh tổng hợp của các nguồn lực cho sự phát triển văn hóa nông thôn.

Tranh thủ các nguồn đầu tư để ưu tiên cho mục tiêu phát triển văn hóa nông thôn. Đưa các đội hoạt động chuyên ngành như thông tin lưu động, văn nghệ xung kích, chiếu bóng lưu động... xuống xã, thôn, buôn để vừa phục vụ vừa tuyên truyền, đồng thời kèm theo các sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể thao ở các khu dân cư.

Tổ chức đánh giá thực trạng, xây dựng, phê duyệt và thực hiện Quy hoạch phát triển hệ thống thiết chế văn hóa nông thôn tỉnh Lâm Đồng đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020; hỗ trợ xây dựng và trang thiết bị cho nhà văn hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

 Đầu tư 100% kinh phí xây dựng trung tâm văn hóa, thể thao xã; hỗ trợ xây dựng nhà văn hóa, sân thể thao cấp thôn, ưu tiên vùng có hoàn cảnh đặc biệt, vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người, hàng năm tỉnh đầu tư từ 1-1,2 % ngân sách sự nghiệp để xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao xã-thôn. Lựa chọn và xây dựng thí điểm phát triển văn hóa nông thôn mới cấp xã, sau đó nhân rộng mô hình xã điểm.

Tiếp tục thực hiện chính sách khuyến khích xã hội hóa và tạo điều kiện để các cá nhân, tổ chức doanh nghiệp đầu tư xây dựng cơ sở hoạt động văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí trên địa bàn nông thôn theo quy định tại Nghị định 69/2008/NĐ-CP ngày 30/5/2008 của Chính phủ về chính sách khuyến khích xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể dục thể thao, môi trường. Khuyến khích các cá nhân, tổ chức trên địa bàn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất phục vụ hoạt động văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí ở khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh.

Xây dựng, quản lý và sử dụng có hiệu quả "Quỹ phát triển văn hóa nông thôn" nhằm huy động các nguồn lực cho sự phát triển văn hóa nông thôn; lồng ghép Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, nhiệm vụ phát triển sự nghiệp VH, TT và DL ở các cấp với việc thực hiện mục tiêu phát triển văn hóa ở nông thôn. Đồng thời, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ văn hóa, thể thao ở cơ sở.

Hỗ trợ kinh phí và có chế độ thù lao cho các nghệ nhân để mở các lớp đào tạo, truyền dạy, hướng dẫn làm các nhạc cụ truyền thống như: đàn, sáo..;chỉnh âm, đánh cồng chiêng và các nghề truyền thống khác…nhằm lưu truyền cho các thế hệ sau, đồng thời nâng cao lòng tự hào của dân tộc.

Ba là, quy hoạch phát triển thiết chế văn hóa nông thôn:

Ðể triển khai tốt việc xây dựng và phát triển hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở cần có sự quan tâm sâu sắc và sự thống nhất từ cấp tỉnh tới cấp huyện, xã, có thể coi đó là yếu tố quyết định. Sự quan tâm đó phải được thể hiện bằng chương trình hành động cụ thể như quy hoạch đất đai, đầu tư kinh phí để xây dựng thiết chế văn hóa, thể thao.

Thiết chế văn hóa cơ sở là tổ chức hoạt động nghiệp vụ văn hóa, vì vậy việc đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa phải đồng thời nhằm vào hai nội dung: Xây dựng cơ sở vật chất, nguồn nhân lực và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất ấy.

Phấn đấu đến năm 2020, toàn tỉnh có 80% nhà sinh hoạt cộng đồng cấp thôn; 80% nhà văn hóa và khu thể thao cấp xã hiện có đạt chuẩn theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch...

Bốn là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, đánh giá:

Hằng năm tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả triển khai các nội dung của Đề án. Định kỳ tổ chức sơ kết, tổng kết nhằm đánh giá rút ra bài học kinh nghiệm và điều chỉnh các nội dung triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược quan trọng trong sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, là cơ sở và lực lượng trọng tâm để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh - quốc phòng, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái ở nông thôn. Xây dựng và phát triển văn hóa nông thôn theo hướng văn minh, hiện đại trên cơ sở bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình thực hiện CNH-HĐH đất nước.

THẾ TRUYỀN

Đóng góp ý kiến Gửi email cho ban biên tập Phiên bản in Trở lại đầu trang
 
 
 
Thông tin giải trí
Kịch Phú Nhuận (70-72 Nguyễn Văn Trỗi, Q. Phú Nhuận): Quả Tim Máu 20h30 (18/9), Thoát Xác 20h30 (19/9), Bất Chấp Yêu Nhau Đi 20h30 (20/9), Bất Chấp Yêu Nhau Đi 20h30 (21/9)
 
Kịch Idecaf (28 Lê Thánh Tôn, Q.1): Ca Sĩ Ngôi Sao 20h00 (18/9), Trùm Lừa 20h00 (20/9), Một Ngày Làm Vua 20h00 (21/9)
 
Kịch Sài Gòn (130 Cao Thắng, Q.3): Hồn Ơi 20h15 (17/9), Cái Chết Bí Ẩn 20h15 (18/9), Tử Hình 20h15 (19/9), Kinh Hoàng Ma Nữ 18h00; Tử Hình 20h15 (20/9), Tử Hình 18h00; Ma Da 20h15 (20/9)
 
Phòng Trà We (8 Lê Quý Đôn, P.6, Q.3): “Đêm Nhạc Tình BOLERO” Vi Thảo - Hà Vân - Quang Đại - Tiến Vinh - Hoàng Nguyên (27/8), “Một Thời Để Nhớ” (28/8), “Đêm Nhạc Sơn Tùng M-TP” Sơn Tùng M-TP - Thái Ngân - Chí Thành (29/8).
 
Phòng Trà Đồng Dao (164 Pasteur – Q.1): ELVIS Phương - Đồng Lan (19/9), Hoài Lâm (20/9), Sơn Tùng M-Tp - Hoàng Yến Chibi - Bảo Kun - Thái Trinh (21/9)
 
Tiếng Xưa (442 Cao Thắng, Q.10): “Chuyện tình ngang trái” Anh Bằng – Lam Phương – Y Van – Trịnh Công Sơn (16/9), “40 Năm âm nhạc Sài Gòn xưa” Từ Công Phung – Ngô Thụy Miên – Phạm Đình Chương – Trịnh Công Sơn (17/9), “40 Năm âm nhạc Sài Gòn xưa” hát theo yêu cầu (21/9)
 
Phòng Trà Không Tên (112 Lê Thánh Tôn - Q1): Lương Viết Quang (17/9), Hoàng Lê Vy - Kiwi Ngô Mai Trang (18/9), Quang Linh - Trọng Khương (19/9), " Chôn Dấu Một Tình Yêu " Lệ Quyên - Hồ Ngọc Hà (20/9), " Dạ Khúc Cho Tình Nhân " Đàm Vĩnh Hưng - Lệ Quyên (21/9)
 
Phòng Trà Nam Quang (147 CMTT, Q.3): Tuấn Hùng - Phạm Trưởng- Hài Hữu Phước (5/9), Khánh Ngọc, Hài Tiết Cương, Sơn Hải (6/9), “THEVOICE KIDS VUI TRUNG THU” "Mặt Trời Bé Con" - Phúc Béo "Đêm Hội Trăng Rằm" (7/9)
 
 
 
 
 
 
Liên kết website
 
  • Số lượt truy cập:
  • 5331530
  • Số người online:
  • 2812