Lễ hội

Thực trạng và giải pháp bảo tồn nghệ thuật sân khấu, âm nhạc truyền thống của đồng bào Khmer

Nghệ thuật âm nhạc truyền thống của đồng bào Khmer Nam bộ có nhiều hình thức biểu diễn như: những làn điệu dân ca trữ tình, sâu lắng thể hiện tình yêu lao động, yêu thiên nhiên, tình yêu đôi lứa; hàng chục nhạc cụ khác nhau của dàn nhạc lễ (dàn nhạc ngũ âm) và dàn nhạc dân gian có thể dùng để hòa tấu; các hình thức diễn xướng dân gian như: múa Rom vong, Lâm liêu, Xalavan, hát múa A Day, múa trống Xa Yăm, các thể loại sân khấu dân gian như: ca kịch cổ điển Rô-băm, Dù kê.

Đồng bào dân tộc Khmer ở Kiên Giang có 41.674 hộ với 211.979 người, chiếm 14,2% dân số chung của tỉnh, đứng thứ ba trong khu vực ĐBSCL, chỉ sau 2 tỉnh Trà Vinh và Sóc Trăng. Đồng bào chủ yếu sinh sống tập trung ở khu vực quanh 74 ngôi chùa thuộc 13 huyện, thị, thành phố.

Khảo sát cho thấy phong trào văn hóa văn nghệ trong đồng bào Khmer ngày càng phát triển. Hiện tại, cả tỉnh có trên 25 câu lạc bộ (CLB), đội văn nghệ Khmer. Các huyện, thị, thành phố nơi có đông đồng bào dân tộc Khmer như: huyện Kiên Lương, Hòn Đất, Gò Quao, Giồng Riềng, Châu Thành, thị xã Hà Tiên và thành phố Rạch Giá luôn quan tâm đến việc hình thành và duy trì hoạt động của các đội văn nghệ quần chúng Khmer. Có nơi như huyện Hòn Đất đã thành lập được đội văn nghệ Khmer ở các xã.

Tiết mục múa Rô-băm cổ truyền của đồng bào dân tộc Khmer
do nghệ sĩ đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Kiên Giang biểu diễn.

Đa phần các đội, CLB đều sinh hoạt tại chùa Khmer. Ngoài việc phục vụ nhu cầu sinh hoạt, vui chơi giải trí của bà con trong cộng đồng (phum, sóc), một số đội văn nghệ đã tổ chức các hoạt động biểu diễn, giao lưu trong và ngoài huyện vào những dịp lễ, tết. Riêng đội văn nghệ Khmer xã Bình An huyện Kiên Lương còn tổ chức biểu diễn văn nghệ phục vụ khách du lịch.

Tuy nhiên các đội, CLB tồn tại dưới hình thức văn nghệ quần chúng với quy mô nhỏ sau một thời gian hoạt động dần dần bị mai một hoặc tan rã. Nguyên nhân đa phần những người tham gia cho biết là không có kinh phí và thiếu phương tiện âm thanh, nhạc cụ hoạt động. Cả tỉnh chỉ có một đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp với suất diễn khiêm tốn chưa đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt văn nghệ của đồng bào, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.

Trong việc bảo tồn và phát huy giá trị các thể loại âm nhạc và sân khấu dân gian Khmer: Chất hiện đại lấn át chất dân gian, nhiều loại hình văn hóa, văn nghệ dân gian của đồng bào Khmer đang có dấu hiệu bị lãng quên.

Về phần mình, các đội, nhóm văn nghệ quần chúng của đồng bào Khmer đều rất thiếu kịch bản đề tài gắn với cuộc sống đương đại của cộng đồng đồng bào dân tộc Khmer Nam bộ... Nhiều đội văn nghệ  không có tiết mục mới. Đội ngũ nghệ nhân và diễn viên ngày càng ít đi.

Việc xét tặng danh hiệu nghệ sĩ, nghệ nhân, chế độ ưu đãi cho các nghệ nhân vẫn còn bất cập. Nghệ nhân Khmer do tuổi già sức yếu nên ngày càng ít đi, lớp thanh niên trẻ không mặn mà với các loại hình nghệ thuật dân tộc truyền thống, do vậy họ không có cơ hội được truyền dạy các thể loại ca – nhạc và sân khấu dân gian Khmer dẫn đến nhiều thể loại có nguy cơ bị thất truyền.

Kết quả khảo sát chưa đầy đủ cho thấy đa số các ngôi chùa Khmer trong tỉnh hiện nay đều không có các loại nhạc cụ dân tộc. Nơi nào có thì cũng bị cũ nát, hư hại không còn sử dụng được. Các thiết chế văn hóa thông tin thể thao cho xã, đặc biệt là xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số còn thiếu.

Tại các chùa và địa phương, việc truyền dạy khó khăn vì thiếu nhạc cụ và cơ sở vật chất và khó tìm được nghệ nhân truyền dạy. Trong khi đó việc bố trí nguồn kinh phí để chăm lo việc này chưa được thực hiện.

Có thể nói trong đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Khmer, âm nhạc và sân khấu dân gian là người bạn đồng hành không thể thiếu được, cùng gắn bó với họ theo những thăng trầm của cuộc sống. Âm nhạc hiện diện mọi lúc, mọi nơi, từ gia đình cho đến cộng đồng, nhà chùa; từ lúc vào mùa, xong mùa, nghỉ ngơi đến lễ hội, ma chay, cưới hỏi…

Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer nói chung, trong đó có nghệ thuật sân khấu và âm nhạc, cơ quan hữu quan cần tạo điều kiện để thực hiện việc sưu tầm, đào tạo lớp diễn viên trẻ cho những môn nghệ thuật đặc sắc này. Ngoài ra cần đẩy mạnh hơn nữa công tác xã hội hóa hoạt động văn hóa văn nghệ vùng đồng bào dân tộc Khmer. Đầu tư thỏa đáng xây dựng thiết chế văn hóa, tăng cường công tác sưu tầm phổ biến các thể loại âm nhạc và sân khấu trên các phương tiện thông tin đại chúng./.

 Theo KG

Đóng góp ý kiến Gửi email cho ban biên tập Phiên bản in Trở lại đầu trang
 
 
 
Thông tin giải trí
Chương trình giới thiệu NGHỆ THUẬT MÚA 19H00 Nhà hát thực nghiệm - Trường Múa (155 bis Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Q3)
 
SK Kịch Hồng Vân ( 70-72 Nguyễn Văn Trỗi, Q. Phú Nhuận, TP.HCM): Cưới dùm (4/4); Giờ Chết (5/4); Quả tim máu (17g 6/4); Đình Cõi Âm (20h30 6/4)
 
SK Trần Cao Vân (Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh - ĐT: 38225007): Hồn Bướm Mơ Điên (10,16,20/4, 1/5); Linh Vật Hoàng Triều (13,19,30/4); Trùm Lừa (17,30/4); Trái Tim Nhảy Múa (20/4, 4/5)
 
SK Kịch Sài Gòn (130 Cao Thắng P.4 Q.3 Tel: 39.29.1562): Cứu em (4/4); Áo cho người chết (18g 5,13/4,); Biệt Thự Cuối Đường Số 13 (20h 5,13/4, 18g 6,12/4, ); Cái chết bí ẩn (20h 6,10/4, 18g 12/4); Ma Da (20g 7/4, 18g 9/4, ); Hồn Trinh nữ (20g 8/4); Biệt thự ma (20g 9/4); Hồn ma báo oán (20g 11/4)
 
Phòng Trà Nam Quang (147 Cách mạng tháng Tám, P.5, Q.3): Ca Nhạc Hài Kịch (4,6/4); Hài Kịch Đặc Biệt (5/4); Đêm nhạc Đặt Biệt và Duy Nhất Danh Ca TRƯỜNG VŨ đến từ Hải Ngoại (11/4)
 
Phòng Trà Tiếng Xưa (442 Cao Thắng, P 12, Q.10): Đêm tưởng nhớ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và những người tình xưa (4/4); Phạm Duy & Phạm Đình Chương (5/4); Nhạc Trịnh - Ngô Thụy Miên - Lam Phương (6/4)
 
Phòng trà Đồng Dao (164 Pasteur – Q.1): Bùi Anh Tuấn-Hương Tràm (4/4); Quang Lê - "Cõi Tình" (5/4); Lê Hiếu - Văn Mai Hương - Trúc Nhân (11/4); Hồng Nhung - Hà Anh Tuấn(12/4); Đàm Vĩnh Hưng (13/4); Giao Linh - Thái Châu (18/4); Quang Dũng Với "Đêm Tình Ca" (30/4)
 
Phòng Trà We (8 Lê Quý Đôn, P.6, Q.3): Đêm nhạc kỷ niệm 4 năm phòng trà WE (4/4); Cẩm Ly - Quốc Đại - Xuân quê tôi (5/4); Đêm tình ca (6/4); bolero - Hà Vân (10/4); Tình buồn của H (10/4); Mong manh tình về (12/4); Giao Linh (13/4); Trọng Bắc (14/4)
 
Phòng Trà Không Tên (112 Lê Thánh Tôn - Q1): Đêm nhạc Hiền Thục-Hoàng Bách (4/4); Elvis Phương, Thái Châu (5/4); Phan Đình Tùng (6/4); Lệ Quyên (11-12/4)
 
 
 
 
 
 
Liên kết website
 
  • Số lượt truy cập:
  • 4634312
  • Số người online:
  • 215