Chuyên đề

Vĩnh Long: Lễ hội đóng vai trò quan trọng trong phát triển du lịch

Tỉnh Vĩnh Long có ba dân tộc Kinh – Hoa – Khmer cùng sinh sống, nên trong năm có nhiều lễ hội được đồng bào các dân tộc tổ chức. Mỗi lễ hội, đều mang những đặc điểm, nét đặc thù và bản sắc văn hóa riêng biệt của từng dân tộc.

Theo ước tính, hiện nay Vĩnh Long có hàng trăm lễ hội truyền thống lớn nhỏ, được tổ chức đều khắp các mùa trong năm. Bên cạnh tết Nguyên Đán, người Kinh còn tổ chức một số lễ hội khác như: Lễ hội kỳ yên, lễ hạ điền, lễ thượng điền… Mục đích của những lễ hội này là tế thần Thành Hoàng, Thần Nông, các vị thần mây, mưa, sấm, chớp, để cầu mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, cũng như cầu cho quốc thái dân an, xóm làng thịnh vượng, ấm no.

Đối với đồng bào người Hoa thì có các lễ cúng: Lễ vía Bà, vía Phước Đức Chánh thần. Đặc biệt, là ngày lễ vía Ông (vào ngày 13 tháng Giêng và ngày 13 tháng năm hàng năm), lễ Tất niên diễn ra vào ngày 15 tháng 12. Trong thời gian diễn ra, các lễ hội này thu hút rất đông bà con không những người Hoa, mà có cả người Việt ở địa phương đến dự lễ.

Có ba lễ hội lớn, mang tính truyền thống về bản sắc văn hóa của đồng bào Khmer được diễn ra trong năm gồm: Lễ CholChnamThmay, lễ SenDolta và lễ Okombok. Những lễ này, nằm trong hệ thống lễ nghi nông nghiệp và chủ yếu liên quan đến chu kỳ của thời tiết. Cụ thể, lễ CholChnamThmay là lễ mừng năm mới, được tổ chức vào giữa tháng ba âm lịch. Đây là thời điểm giao mùa, giữa mùa nắng và mùa mưa, thời điểm bắt đầu vụ sản xuất nông nghiệp theo nông lịch cổ truyền của người Khmer. Ngoài ý nghĩa mừng năm mới, lễ CholChnamThmay còn có ý nghĩa mừng vụ mùa mới trong năm.

Lễ SenDolta, được người Khmer Vĩnh Long tổ chức vào cuối tháng tám âm lịch. Là một trong những lễ hội quan trọng, được người Khmer xem như cái tết thứ hai trong năm. Trong thời gian diễn ra lễ hội, những gia đình người Khmer sẽ mang cơm, nước, hoa quả, bánh trái…đến chùa, để sư sãi làm lễ cúng cho vong hồn những người đã khuất và làm lễ cầu siêu cho những vong hồn ấy. Nên lễ SenDolta còn gọi là lễ tưởng nhớ ông bà. Còn lễ Okombok, là một lễ nông nghiệp tiêu biểu của đồng bào Khmer. Lễ được tổ chức vào ngày 15 tháng 10 âm lịch, nhằm tưởng nhớ đến công lao của mặt trăng, là vị thần bảo hộ mùa màng cho đồng bào Khmer.

Đối với những tín đồ theo đạo Phật, trong năm họ tổ chức ba lễ lớn, gọi là Lễ Tam Nguyên, gồm: rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy, rằm tháng Mười âm lịch. Tuy các ngày lễ này có gốc từ đạo Lão, được đạo Phật đưa vào các chùa để cúng, nhưng vẫn thu hút được lượng lớn tín đồ, phật tử và bà con quanh vùng đến chiêm bái, nhằm cầu phúc, cầu an và cầu làm ăn được phát đạt.

Mặc dù, lễ hội có mang đậm nét tín ngưỡng hay tôn giáo, hình thành sớm hay muộn, dù lễ hội là của người Kinh, hay người Hoa, hoặc của người Khmer, nhưng tất cả đều thể hiện lòng thành kính đối với các bậc thần linh.

Ngoài các lễ hội truyền thống, thì tỉnh Vĩnh Long hiện nay có một số lễ hội đã vượt ra khỏi phạm vi của tỉnh và trở thành lễ hội của nhiều địa phương, nhiều tỉnh lân cận, đó là: Lễ giỗ tại Lăng Ông Tiền quân Thống chế Điều bát Nguyễn Văn Tồn, huyện Trà Ôn. Vào ngày mùng 3, mùng 4 tết Nguyên Đán hàng năm, tại đây diễn ra lễ giỗ Ông Nguyễn Văn Tồn mang đủ màu sắc văn hóa của đồng bào ba dân tộc Kinh, Hoa, Khmer của tỉnh Vĩnh Long. Đây là một lễ hội hấp dẫn, với nhiều hoạt động phong phú đa dạng: đọc kinh cầu quốc thái dân an, thực hiện lễ khai nhựt nguyệt, lễ điền hương, điền hoa, cử nhạc lễ của dân tộc Kinh, nhạc Ngũ âm và múa trống Sa dăm của đồng bào Khmer… Đặc biệt, năm 2013 có sự phối hợp giữa Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch với Phòng Văn hóa Thông tin huyện Trà Ôn đã tổ chức trò chơi dân gian: Kéo co, đẩy gậy, nhảy bao, thổi bong bóng và Liên hoan ẩm thực chay, nên làm tăng thêm phần sinh động, phong phú cho lễ hội. Từ đó, thu hút được đông đảo khách thập phương của ba dân tộc Kinh – Hoa – Khmer đến tham gia.


Các phật tử tham dự lễ Vu Lan tại chùa Giác Thiên

Thêm vào đó, là Ngày hội Văn hóa, Thể thao đồng bào Khmer được tỉnh Vĩnh Long tổ chức định kỳ một năm một lần, vào dịp tết truyền thống CholChnamThmay của đồng bào Khmer. Tính đến nay, Ngày hội này đã qua bốn lần tổ chức, gồm một số hoạt động: triển lãm, Liên hoan văn nghệ quần chúng, Liên hoan ẩm thực truyền thống Khmer và thi đấu thể thao, trò chơi dân gian. Ngày hội đã thu hút hàng chục nghìn vận động viên, huấn luyện viên, diễn viên, nghệ nhân là đồng bào Khmer tham gia thi đấu và nhân dân đến xem, cổ vũ cho Ngày hội.

Đặc biệt hơn cả là lễ giỗ Tổ Vua Hùng mùng 10 tháng 3 âm lịch, được tỉnh Vĩnh Long tổ chức tại Nhà thờ Quốc Tổ Hùng Vương, đặt trong khuôn viên Bảo tàng tỉnh. Đây là một trong những lễ hội, mà hiện nay một số tỉnh trong khu vực chưa tổ chức được. Trong những ngày diễn ra lễ hội, nhiều đoàn đại biểu của các huyện, thành phố, thị xã, của các sở, ban, ngành tỉnh và đông đảo quần chúng nhân dân trong và ngoài tỉnh đến thắp hương, tưởng nhớ đến cội nguồn dân tộc và cùng tham gia nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao.

Với những lễ hội truyền thống, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc như vừa nêu, chúng ta có thể nhận thấy lễ hội đóng một vai trò không nhỏ đến sự phát triển du lịch của tỉnh nhà. Lễ hội ở tỉnh Vĩnh Long, vừa phong phú về loại hình, vừa đa dạng về nội dung và vừa mang những nét độc đáo riêng biệt của từng dân tộc. Vì vậy, việc khai thác tốt những giá trị to lớn từ lễ hội truyền thống, là yếu tố làm nên sự thành công trong chiến lược phát triển du lịch văn hóa của tỉnh Vĩnh Long.

Được biết, hiện nay có một số công ty lữ hành du lịch trong và ngoài tỉnh đã thiết kế tour, tuyến du lịch. Trong đó, gắn với tham quan, tìm hiểu về di tích lịch sử văn hóa của tỉnh tại: Văn Thánh Miếu (thành phố Vĩnh Long), chùa Tiên Châu (huyện Long Hồ), chùa Phước Hậu (huyện Tam Bình), chợ nổi Trà Ôn, hay tham quan về làng nghề truyền thống trong tỉnh như: nghề làm gạch, gốm, nghề làm tàu hủ ky…Cùng với đó, ngành du lịch của tỉnh thời gian qua cũng tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến, giới thiệu về tiềm năng du lịch, cũng như cơ hội và khả năng đầu tư vào lĩnh vực du lịch của tỉnh. Phối hợp với các cơ quan truyền thông: Đài Truyền hình thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Việt Nam quay loạt phim phóng sự về đất và người Vĩnh Long, để phát sóng, giới thiệu đến rộng rãi bạn xem đài trong và ngoài nước.

Với những cách làm như vậy, du lịch Vĩnh Long đã thu hút lượng lớn khách du lịch đến Vĩnh Long. Nếu năm 2009, tổng lượt khách tham quan, nghĩ dưỡng tại tỉnh trong năm 2009 đạt 630.000 lượt khách. Đến năm 2012, con số này đã tăng lên 900.000 lượt, cao hơn năm 2009 khoảng 300.000 lượt khách. Nhiều nhất là khách nội địa, chủ yếu đến tỉnh trong những đợt diễn ra lễ hội lớn. Như năm 2012, tỉnh Vĩnh Long có ba lễ hội cấp tỉnh và cấp quốc gia diễn ra là: kỷ niệm 20 năm tái lập tỉnh Vĩnh Long, kỷ niệm 100 năm ngày sinh cố Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng và kỷ niệm 90 năm ngày sinh Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt, nên đã thu hút trên 700.000 lượt khách nội địa đến tham quan và dự lễ hội tại tỉnh, khá cao so với những năm trước đây.

Khách du lịch đông, sẽ tạo điều kiện cho các dịch vụ du lịch trong tỉnh đạt được doanh thu đáng kể. Nếu như năm 2009, doanh thu từ hoạt động kinh doanh du lịch chỉ đạt 150 tỷ đồng, thì đến năm 2012 doanh thu đã tăng lên 185 tỷ đồng, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2009.

Du lịch phát triển, kéo theo sự phát triển về cơ sở hạ tầng văn hóa. Công tác bảo tồn các di tích được tỉnh ngày càng quan tâm, chú trọng. Những làng nghề truyền thống, được sưu tầm để bảo tồn và giới thiệu đến công chúng. Tiêu biểu, năm 2009 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long đã xuất bản quyển sách Nghề truyền thống tỉnh Vĩnh Long. Trong đó, giới thiệu nhiều nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh: nghề làm nhang, nghề làm tàu hủ ky, nghề làm nước mắm…Đối với việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, vừa qua nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ tỉnh Vĩnh Long đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chứng nhận, đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể của quốc gia.

Hướng tới, để tốc độ phát triển du lịch tỉnh nhà ngày càng được đẩy mạnh, tỉnh Vĩnh Long tiếp tục phối hợp với các đơn vị hữu quan, nhất là các phương tiện thông tin đại chúng thực hiện công tác thông tin, quảng bá du lịch trên các tạp chí chuyên ngành, với các hình thức đa truyền thông, nhằm giới thiệu tiềm năng du lịch Vĩnh Long đến với công chúng gần, xa. Song song đó, sẽ tham gia các hội chợ du lịch và sự kiện liên quan đến du lịch trong và ngoài tỉnh. Tổ chức triển khai Chiến lược phát triển du lịch Vĩnh Long đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Quy hoạch phát triển du lịch sinh thái gắn với cộng đồng tại ấp An Thuận, xã An Bình, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Bên cạnh đó, ngành du lịch phối hợp để hoàn chỉnh đề án nâng cấp lễ hội Lăng Ông Tiền quân Thống chế Điều bát Nguyễn Văn Tồn, huyện Trà Ôn trở thành lễ hội cấp tỉnh, nhằm phát triển loại hình du lịch sinh thái, văn hóa. Làm điểm nhấn, để phát triển du lịch tuyến sông Hậu theo định hướng phát triển của ngành.

                                                                                      Nguyễn Minh Triết

* Tài liệu tham khảo:

- “Lễ hội truyền thống ở Phú Thọ và tiềm năng phát triển du lịch” – Ths.Nguyễn Mạnh Cường, Di sản văn hóa, số 3 (44), 2013.

- “Tìm hiểu văn hóa Vĩnh Long (1732 - 2000)”,     Ban Tuyên giáo tỉnh Vĩnh Long, Nxb Văn nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 2000.  

- “Báo cáo ngành VHTTDL Vĩnh Long năm 2012”, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long.
Đóng góp ý kiến Gửi email cho ban biên tập Phiên bản in Trở lại đầu trang
 
 
 
Thông tin giải trí
Phim rạp "Lạc Giới": Chiếu tại các Rạp CGV Cinemas, Lotte Cinema.
 
Hòa nhạc "Beethoven & Brahms": 20 giờ Ngày 19/10 tại Nhà hát TP.HCM.
 
Triển lãm "Khoảng Mỏng": Ngày 31/10 - Lầu 2, 151/3 Đồng Khởi, Q1, TP.HCM
 
Kịch "Hồn bướm Ma điên": Ngày 18/10 - Số 7 Trần Cao Vân, Q1, TPHCM
 
Phòng Trà We (08 Lê Quý Đôn, Q.3): Lá Đổ Muôn Chiều – Nhạc Tiền Chiến (17/10), Đàm Vĩnh Hưng (18/10)
 
Phòng Trà MTV (65 Võ Văn Tần, P.6, Q.3): Bảo Thy – Quách Tuấn Du (17/10), Liveshow Minh Tuyết (18/10), “Đêm đặc biệt chào mừng ngày phụ nữ Việt Nam 20/10” Liveshow Hiền Thục (20/10)
 
SuperBowl (43A Trường Sơn, Q. Tân Bình): Kỳ án 292 20h30 (17/10), 257 17h30; Người vợ ma p2 20h30 (18/10), Ma khùng 17h30 (19/10)
 
Sân Khấu Hoàng Thái Thanh (36 Lê Qúy Đôn, Q.3): Nửa đời ngơ ngác 20h00 (17/10), Ngôi nhà thiếu đàn bà 20h15 (18/10), Tục lụy 16h00; 29 anh về 20h00 (19/10)
 
Kịch Phú Nhuận (70-72 Nguyễn Văn Trỗi, Q. Phú Nhuận): Số đỏ 20h30 (17/10), Thoát xác 20h30 (18/10), Số đỏ 17h00; Bất chấp yêu nhau đi 20h30 (19/10)
 
Kịch Idecaf (28 Lê Thánh Tôn, Q.1): Lẩu trăn 20h00 (17/10), Miêu nữ hí miêu gia 20h00 (18/10), Kịch lịch sử lá cờ thêu sáu chữ vàng 09h30; Chiếc vòng gia bảo 20h00 (19/10)
 
Kịch Sài Gòn (130 Cao Thắng, Q.3): Mada 18h00 (17/10), Oan hồn 18h00 (18/10), Áo cho người chết 18h00 (19/10)
 
Phòng Trà Đồng Dao (164 Pasteur – Q.1): Đức Huy – Thanh Bạch – Minh Thuận – Thúy Uyên (17/10), Hoài Lâm (18/10), Happy Birthday Cam Thơ “Xin Thời Gia Đừng Trôi” (19/10)
 
Tiếng Xưa (442 Cao Thắng, Q.10): Trịnh Công Sơn – Khánh Ly – Thanh Thúy – Phương Thu – Hồng Nhung (17/10), Nguyễn Chánh Tín – Bích Trân – Mạc Can – Duy Hà – Diễm My (18/10)
 
Phòng Trà Không Tên (112 Lê Thánh Tôn - Q1): Duy Mạnh – Hoàng Lê Vy (17/10), Đàm Vĩnh Hưng (18/10)
 
 
 
 
 
 
Liên kết website
 
  • Số lượt truy cập:
  • 5512819
  • Số người online:
  • 69